CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Türkiye Bankalar Birliği’nin son 10 yıla ait kredi verilerini karşılaştırmalı olarak analiz ederek, Türkiye’de tüketici kredilerinin yapısındaki dramatik değişimi kamuoyunun gündemine taşıdı.
“KONUT HAYALİ GERİLEDİ, İHTİYAÇ BORCU PATLADI”
2014–2024 dönemine ilişkin verilerin çarpıcı bir tablo ortaya koyduğunu belirten Gürer, şu değerlendirmelerde bulundu:
“2014 yılında kullanılan her dört tüketici kredisinden biri (%24,1) konut alımı içindi. Vatandaş borçlanıyor ama karşılığında bir ev sahibi olabiliyordu. Bugün ise tablo tamamen tersine döndü. 2024 yılında konut kredilerinin toplam tüketici kredileri içindeki payı %8’e kadar geriledi. Konut sahibi olma hayali ve umudu zayıfladı. Buna karşılık ihtiyaç kredilerinin payı %55’ten %88,8’e çıktı. Vatandaş artık yatırım için değil, mutfak masrafı, kira ve fatura ödemek için borçlanıyor.”
2025’İN İLK 9 AYINDA 2024 TOPLAMI AŞILDI
Gürer, kredi kullanımındaki artışın hız kesmediğine dikkat çekerek şu bilgileri paylaştı:
2024 yılında toplam kullandırılan tüketici kredisi: 1 trilyon 852 milyar TL
2025 yılının ilk 9 ayında toplam kullandırılan tüketici kredisi: 1 trilyon 994 milyar 394 milyon TL
Böylece, yalnızca 9 ayda 2024 yılının tamamı 142 milyar 394 milyon TL aşılmış oldu (yaklaşık %7,7 artış).
2025’in ilk 9 ayındaki kredi dağılımı ise ihtiyaç kredilerinin ağırlığını açıkça ortaya koydu:
1 trilyon 772 milyar TL ihtiyaç kredisi
181 milyar TL konut kredisi
39,9 milyar TL taşıt kredisi
250 milyon TL diğer tüketici kredileri
“VADELER KISALDI, BORÇ BASKISI ARTTI”
Kredi vadelerindeki daralmanın vatandaş üzerindeki baskıyı artırdığını vurgulayan Gürer, şu ifadeleri kullandı:
“Eskiden konut kredisiyle 10–15 yıllık planlar yapılabiliyordu. Bugün yüksek faizler nedeniyle vadeler ciddi biçimde kısaldı. 2024 itibarıyla ihtiyaç kredilerinin %74,9’u 3–12 ay arası kısa vadeli kredilerden oluşuyor. Vatandaş borcu borçla kapatmaya çalışıyor. Konut kredilerinde 120 ay vadeler, maliyetler nedeniyle fiilen 60 aya kadar düşmüş durumda. Bu düzen, vatandaşı nefessiz bırakıyor.”
10 YILDA 12 KATLIK KREDİ ARTIŞI
Toplam kredi tutarındaki artışın refah artışıyla değil, enflasyon ve geçim sıkıntısıyla bağlantılı olduğunu ifade eden Gürer, şunları söyledi:
“2014 yılında toplam tüketici kredisi 151 milyar TL iken, 2024’te bu rakam 1 trilyon 852 milyar TL’ye çıktı. Tam 12 katlık bir artış söz konusu. 2025 verileri ise bu borçlanma eğiliminin sürdüğünü gösteriyor.”
“7’DEN 70’E BORÇLA YAŞIYORUZ”
Kredi kullanımının yaş gruplarına yayıldığını belirten Gürer, özellikle gençler ve emeklilerdeki artışa dikkat çekti:
“2014 yılında 18–25 yaş grubunda kredi kullanan kişi sayısı 964 bin iken, 2024’te bu sayı 2 milyon 866 bin kişiye yükseldi. Gençler daha iş hayatına başlarken borçlanıyor, 30 yaşına gelmeden icra daireleriyle tanışıyor. Aynı şekilde emekliler de geçinemedikleri için krediye yöneliyor. Bugün Türkiye’de 7’den 70’e herkes borçla yaşamaya zorlanıyor.”
“ORTA SINIF ERİYOR, ÇÖZÜM ŞART”
Tüketici kredisi kullanan kişi sayısındaki artışın toplumsal tabloyu özetlediğini belirten Gürer, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“2014 yılında tüketici kredisi kullanan kişi sayısı 10,7 milyon iken, 2024’te bu sayı 26,8 milyon kişiye ulaştı. Kredilerin konuttan nakit ihtiyacına kayması, orta sınıfın nasıl eridiğini gösteriyor. Bankalar kâr ederken, düşük ve orta gelirli vatandaş faiz çarkında eziliyor. Bu tablo sürdürülemez; yapısal çözümler artık ertelenemez.”
📩 İletişim: [naciisler@gmail.com]