“ÖZEL HABER Naci İşler ”NEVŞEHİR / Kapadokya bölgesinde son dönemde meydana gelen ve üç vatandaşın hayatını kaybetmesiyle sonuçlanan peribacası yıkımı, bölgedeki koruma politikalarını ve idari zafiyetleri yeniden gündeme taşıdı. Konuya ilişkin çarpıcı açıklamalarda bulunan Yüksek Mimar Çiğdem Yılmaz, 2019 yılında kurulan Kapadokya Alan Başkanlığı’nın 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nu uygulamakta yetersiz kaldığını ve bölgenin fiziksel ile sosyal çevresinin hızla yok oluşa sürüklendiğini vurguladı.
"Faciadan Bir Hafta Önce Uyardım: Ne Levha Var Ne Koruma Bandı"
Ölümle sonuçlanan peribacası yıkımından yaklaşık bir hafta önce bölgede incelemelerde bulunduğunu belirten Y. Mimar Çiğdem Yılmaz, müze girişlerinde ve hasarlı peribacalarının çevresinde hiçbir güvenlik önleminin alınmadığını ifade etti. Yılmaz, yaptığı tespiti şu sözlerle aktardı:
“Müzeye giderken yarısı olmayan, ağır hasarlı ve derin yivleri bulunan peribacalarının etrafında hiçbir koruma bandı veya 'yaklaşmayın' uyarısı yoktu. Müze yönünü gösteren levhalar dahi bulunmadığı için turistler ve benim misafirlerim merak ederek bu tehlikeli kaya mekanların içine kadar giriyordu. Ben tehlikeyi fark edip misafirlerimi oradan uzaklaştırdım ancak bir hafta sonra bu üzücü facia gerçekleşti.”
Tartışmalı Yeni Yol Peri Bacalarına Zarar Veriyor.
Göreme Çevresindeki ulaşım projelerine de değinen Yılmaz, 2022 yılında açılan yeni yolun Göreme Açık Hava Müzesi'ne ve kaya kiliselerine ciddi zararlar verdiğini belirtti. Eski yolun oluşturduğu araç titreşimlerinin bile 1990 yılından beri tartışıldığını hatırlatan Yılmaz, halkın ve uzmanların itirazları göz ardı edilerek koruma planları incelenmeden daha geniş bir yolun hoyratça açıldığını, bu yolun inşaat sürecinde bile Nevşehir-Ürgüp güzergahında yeterli önlem alınmadığı için trafik kazalarının yaşandığını söyledi.
Alan Başkanlığı Kuruluş Amacından Saptı mı?
Kapadokya Alan Başkanlığı'nın bütüncül koruma, kaçak yapılaşmayı önleme, sürdürülebilir turizm ve yetki karmaşasını çözme amacıyla kurulduğunu hatırlatan Çiğdem Yılmaz, mevcut sistemin kurallara göre değil, yatırımcı odaklı işlediğini savundu. Kanunların herkese eşit uygulanmadığını iddia eden Yılmaz, şöyle devam etti:
“Mevcut kaya dokusunu koruyan restorasyon projeleri yerine, sadece yatırımcıları memnun eden ve bölge dokusuna uymayan bir anlayış tercih ediliyor. Kapadokya sadece yatırımcıların değil, o bölgenin sosyo-kültürel yapısını oluşturan yerel halkın habitatıdır. Korumacılık, önce bu insanların geçim kaynaklarını ve geleceğini korumakla başlar.”
Çözüm Önerisi: Nevşehir Koruma Kurulu Yeniden Kurulmalı.
Y. Mimar Çiğdem Yılmaz, Kapadokya’nın ve ülkenin kültürel miraslarının geleceğe güvenle aktarılabilmesi için liyakatli ve dürüst teknik kadroların göreve getirilmesi gerektiğinin altını çizdi. Yaşanan felaketlerin ve can kayıplarının önüne geçilmesi adına acil çözüm önerilerini paylaşan Yılmaz, çağrısını şu sözlerle tamamladı:
“Pamukkale travertenleri etrafındaki dev otellerin 2002 yılında UNESCO raporlarıyla yıkılması büyük bir duyarlılıktı ancak bu hassasiyet Kapadokya'da yükselen yeni otel, konut ve yol inşaatları için gösterilmiyor. Bu gidişatı durdurmak için öncelikle kapatılan Nevşehir Koruma Kurulu, geçmişte titiz çalışmalar yürütmüş yetkin uzmanlarla yeniden oluşturulmalıdır. Peribacaları ve bu jeolojik oluşumlar tıpkı bir insan gibidir; kaybolduklarında telafisi yoktur. Ne hoyratça zihniyet yüzünden kaybettiğimiz canların ne de suçlu diye kepçeyle yıkılan peribacalarının geri dönüşü mümkündür.”
📩 İletişim: [[email protected]]
