CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, 2025 yılında yaşanan zirai don, kuraklık ve TARSİM uygulamalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Gürer, TARSİM sigortası yaptırmalarına rağmen birçok çiftçinin zararlarının karşılanmadığı yönünde yoğun şikâyetler aldıklarını belirterek, mevcut sistemin çiftçiyi korumaktan uzak olduğunu söyledi.
Zirai don ve kuraklık üretimi vurdu
TBMM Zirai Don Komisyonu üyesi olarak 20 ilde incelemelerde bulunduklarını ifade eden Gürer, özellikle bahçe ürünlerinde ciddi kayıplar yaşandığını yerinde tespit ettiklerini belirtti. Kamuoyuna çeşitli destek açıklamaları yapılmasına rağmen, uygulamada yaşanan sorunların aradan geçen 8 aya rağmen çözülemediğini vurguladı.
Sigortalı çiftçi de zararını alamıyor
TARSİM’in uyguladığı kurallar nedeniyle sigortası bulunan çiftçilerin dahi zararlarının tamamının karşılanmadığını söyleyen Gürer, ceviz üreticilerinin yaşadığı mağduriyeti örnek gösterdi. Ağaçların yaşı gerekçe gösterilerek “ürün vermiyor” denildiğini ve bu nedenle üreticilerin destekten yararlanamadığını ifade etti. ÇKS kaydı bulunan çiftçilere sınırlı destek verildiğini, ÇKS’si olmayan üreticilerin ise tamamen sistem dışında bırakıldığını belirtti.
Çiftçi: “TARSİM yaptırdık, tek kuruş alamadık”
Gürer’in görüştüğü çiftçiler, her yıl TARSİM sigortası yaptırmalarına rağmen don ve kuraklık nedeniyle yaşadıkları zararların karşılanmadığını dile getirdi. Çiftçiler, “Geçen yıl don oldu, ardından kuraklık yaşandı. Ne sigortadan ne de kamudan destek alabildik. ÇKS’si olan da alamadı. 2026 yılına geldik, hâlâ ödeme yapılmadı” diyerek tepkilerini dile getirdi.
“TARSİM çiftçiye yeterince anlatılmıyor”
Çiftçi Zülfü Ünal, TARSİM sürecinin çiftçiye şeffaf biçimde anlatılmadığını belirterek, sigortanın çoğu zaman yalnızca imza attırılarak geçiştirildiğini söyledi. Ünal, “Sonra ‘kuraklık sigortası yaptırmadınız’, ‘sel sigortası var ama bu kapsama girmiyor’ deniliyor. Ancak kamuoyuna ‘zirai dondan zarar görene destek veriyoruz’ açıklamaları yapılıyor” diyerek çelişkiye dikkat çekti.
Verim kaybı var, ödeme yok
Sigorta yaptırmasına rağmen zararının karşılanmadığını ifade eden Ünal, “400 kilo verim üzerinden sigorta yaptırdım ama ‘kuraklık sigortası yok’ denilerek ödeme yapılmadı. Sel sigortası var ama kuraklık kapsam dışı sayıldı” dedi.
“TARSİM yeniden yapılandırılmalı”
Ömer Fethi Gürer, TARSİM’in yeniden yapılandırılması için TBMM’ye kanun teklifi sunduklarını belirterek, sigorta primlerinin yüksek olduğunu ve sistemin çiftçinin ortağı gibi davranarak üretimin yaklaşık yüzde 10’una el koyduğunu savundu. Don priminin yüzde 70 olacağı yönündeki açıklamalara rağmen fiilen yüzde 60’larda kaldığını ifade eden Gürer, iklim değişikliği nedeniyle daha bütüncül bir sigorta sistemine geçilmesinin zorunlu olduğunu vurguladı.
Hayvancılıkta da benzer sorunlar yaşanıyor
Zülfü Ünal, hayvancılıkta da kredi kullanımı sırasında zorunlu sigorta yaptırmalarına rağmen hayvan kayıplarında “full sigorta yok” gerekçesiyle ödeme yapılmadığını belirterek yaşadıkları mağduriyeti dile getirdi.
“Zarar var ama çözüm yok”
Tarım ve Orman Bakanlığı’na çağrıda bulunan Gürer, “Ortada açık bir zarar var ama bu zararı giderecek etkin bir mekanizma yok. ‘Sözleşmede ne yazıyorsa o’ anlayışı çiftçiyi korumaz” dedi. Gürer, ÇKS’si olmayan üreticilerin de destek kapsamına alınması gerektiğini vurguladı.
İcra ve borç baskısı artıyor
Borçların üç yıl ötelenmesi, ek kredi desteği sağlanması ve icraların durdurulması için kanun teklifleri verdiklerini hatırlatan Gürer, geçmişte çiftçinin üretim araçlarının haczedilemediğini, bugün ise traktörden hayvana kadar icraların yaygınlaştığını söyledi.
“Toprağını seven vatanını sever”
Gürer, “Biz bu ülkeyi seviyoruz. Vatanını sevenin asli görevi toprağını sevmektir. Çiftçi eli öpülesi insandır. Tüm zorluklara rağmen üretimi sürdürmek zorundayız” ifadelerini kullandı.
📩 İletişim: [naciisler@gmail.com]