Eşekli Kütüphanenin Mirası Yaşatılmayı Beklerken Avanos Yeni Bir Kütüphane Kazanıyor
Nevşehir'in kültür tarihinde önemli bir yere sahip olan, halk arasında "Eşekli Kütüphane" olarak bilinen Tahsinağa Kütüphanesi, bir zamanlar köylere kadar uzanan örnek bir kütüphane ağına sahipti. Aradan geçen yıllarda bu ağın büyük bölümü kapanırken, bugün Avanos'ta tarihi bir okul binasının yeniden kütüphaneye dönüştürülmesi için önemli bir mücadele veriliyor.
Kitaplar Eşek Sırtında Anadolu'ya Ulaştı
1950'li yıllarda Nevşehir'de görev yapan efsanevi kütüphaneci Mustafa Güzelgöz, köy çocuklarının kitaba ulaşamadığını görünce sıra dışı bir çözüm geliştirdi. Kitapları sandıklara yerleştirerek eşeklerle köylere taşıdı. Bu uygulama kısa sürede Türkiye'nin en örnek halk kütüphanesi hizmetlerinden biri haline geldi.
"Dünyanın Eşekli Kütüphanesi" olarak tanınan bu model sayesinde binlerce çocuk ve yetişkin ilk kez kitapla buluştu. UNESCO başta olmak üzere birçok uluslararası yayında örnek gösterilen bu hizmet, Türkiye'nin kültürel hafızasında unutulmaz bir yer edindi.
Ürgüp'te Bir Zamanlar 11 Kütüphane Vardı
Eşekli Kütüphane geleneğini sürdüren Ürgüp Tahsinağa Kütüphanesi yıllarca ilçe merkeziyle birlikte 11 ayrı noktada hizmet verdi.
Günümüzde açık olan kütüphaneler
Ürgüp Tahsinağa Kütüphanesi
Ortahisar Kütüphanesi
Mustafapaşa Kütüphanesi
Sarıhıdır Köyü Kütüphanesi
Kapatılan kütüphaneler
Başdere
Şahinefendi
Taşkınpaşa
Cemil
Karain
Aksalur
Çökek
Köylerdeki nüfusun azalması ve uzun yıllar devam eden personel yetersizliği nedeniyle bu yedi kütüphane hizmet dışı kaldı. Böylece bir dönem Anadolu'ya örnek olan 11 kütüphaneli ağ, bugün yalnızca dört merkezde hizmet vermeyi sürdürüyor.
Bu tablo, yalnızca kapanan binaları değil, aynı zamanda köylerdeki kültürel hayatın da zamanla nasıl zayıfladığını gözler önüne seriyor.
Avanos'ta Yeni Bir Umut Doğuyor. Kültür Mirasını Yaşatacak Proje.
Tam da bu dönemde Avanos'ta kültür adına umut veren önemli bir girişim başladı.
Avanos Belediye Başkanı Mustafa Kenan Sarıtaş, yıllardır âtıl durumda bulunan tarihi Eski Avanos Lisesi binasının yeniden halk kütüphanesi olarak hizmet vermesi için girişimlerini sürdürüyor.
Bu kapsamda Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayınlar Genel Müdür Yardımcısı Betül Kiminsu, Nevşehir İl Kültür ve Turizm Müdürü Gökhan Maskar ve Mimar Işıl Aksu İşlek, Avanos Belediyesi'ni ziyaret ederek projeyi yerinde değerlendirdi.
Gerçekleştirilen incelemelerde tarihi yapının korunarak modern bir halk kütüphanesine dönüştürülmesi için yapılacak çalışmalar ele alındı.
Kültür Mirasını Yaşatacak Proje.
Eski Avanos Lisesi binasının yeniden eğitim ve kültür merkezi olarak hizmet vermesi, yalnızca yeni bir kütüphane kazandırmak anlamına gelmiyor. Aynı zamanda tarihi bir yapının korunması, gençlerin bilgiye erişiminin artırılması ve ilçenin kültürel kimliğinin güçlendirilmesi açısından da büyük önem taşıyor.
Bölge halkı, Ürgüp'te bir zamanlar hizmet veren yedi köy kütüphanesinin kapanmasının ardından Avanos'ta yürütülen bu çalışmayı memnuniyetle karşılıyor.
Bir Kütüphane Sadece Kitap Değildir.
Kütüphaneler; çocukların hayal kurduğu, gençlerin geleceğini şekillendirdiği, araştırmacıların bilgiye ulaştığı ve toplumun ortak hafızasını koruyan en önemli kültür kurumlarıdır.
Bir zamanlar eşek sırtında köylere taşınan kitapların oluşturduğu kültür mirası, bugün Avanos'ta tarihi bir binanın yeniden kütüphaneye dönüştürülmesiyle farklı bir yolculuğa hazırlanıyor.
Ürgüp'te kapanan yedi kütüphanenin ardından Avanos'ta atılan bu adım, yalnızca yeni bir bina kazandırmak değil; Eşekli Kütüphane ruhunu gelecek nesillere taşımak açısından da büyük anlam taşıyor.
Kütüphane severlerin Yorumu.
Bir dönem Anadolu'ya örnek olan Eşekli Kütüphane hareketi, kitap sevgisinin imkânsızlıklar karşısında bile nasıl büyüyebileceğini gösterdi. Bugün nüfus ve personel yetersizliği nedeniyle kapanan köy kütüphaneleri, kırsalda kültürel hizmetlerin sürdürülebilirliği konusunda önemli bir ders niteliği taşıyor. Avanos'ta tarihi lise binasının yeniden kütüphaneye dönüştürülmesi ise bu mirasın tamamen kaybolmadığını, aksine yeni projelerle yaşatılabileceğini gösteren umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
📩 İletişim: [[email protected]]
